" محمدرضا شجریان " سال آینده در بم كنسرت می دهد

گزارش تصويری/ کنفرانس مطبوعاتی جشنواره موسيقی فجر

کنفرانس مطبوعاتی جشنواره موسيقی فجر با حضور خبرنگاران رسانه های جمعی در تالار وحدت برگزار شد.( خبرگزاری مهر )

جشنواره موسیقی فجر نباید محل معرکه‌گیری گروههای خاص باشد  موسیقی کشور نباید در 10 روز و 60 اجرا خلاصه شود

ارکستر سمفونیک اصفهان به رهبری مجید انتظامی عضوگیری می‌کند

ارکستر سمفونیک حوزه هنری استان اصفهان کادرنوازندگان خود را تحت نظارت «مجید انتظامی» تکمیل می‌کند.

به گزارش ستاد خبری حوزه هنری، خانه موسیقی حوزه هنری استان اصفهان جهت تکمیل کارد نوازندگان "ارکستر سمفونیکگ خود تحت نظارت «مجید انتظامی» عضوگیری خود را آغاز کرده است. هنرمندان علاقه‌مند جهت عضویت در این ارکستر ، می‌توانند تا ۶ بهمن ماه سال جاری به حوزه هنری اصفهان مراجعه کنند.

کنسرت موسیقی آذربایجان (باکو) از تاریخ ۲۰ تا ۲۳ دیماه ساعت ۲۰ در آمفی تئاتر فرهنگسرای خانواده برگزار می شود.
 
در این کنسرت ، مراد اسماعیل اوف، شهناز علی اووا، عاشق لیلی، عاشق تیمور، عاشق اشرف، سلیم نصیرلی و ... به اجرای قطعات آذربایجانی می پردازند.بنا به این گزارش به نقل از روابط عمومی فرهنگسرای خانواده، علاقمندان جهت تهیه بلیط می توانند به فرهنگسرای خانواده، واقع در نارمک میدان هلال احمر، خیابان گلستان، مراجعه کنند. همچنین علاقمندان موسیقی آذربایجانی جهت کسب اطلاع بیشتر می توانند با شماره تلفن ۷۷۸۱۴۴۴۷ تماس حاصل فرمایند.

می روم خسته و افسرده و زار

سوی منزلگه ویرانه خویش

به خدا می برم از شهر شما

دل شوریده و دیوانه خویش

می برم تا که در آن نقطه دور

شستشویش دهم از رنگ گناه

شستشویش دهم از لکه عشق

زین همه خواهش بی جا و تباه

می برم تا ز تو دورش سازم

ز تو،  ای جلوه امید محال

می برم زنده به گورش سازم

تا از این پس نکند یاد وصال

ناله میلرزد ،  می رقصد اشک

آه ، بگذار که بگریزم من

از تو ای چشمه جوشان گناه

شاید آن به که بپرهیزم من

بخدا غنچه شادی بودم

دست عشق آمد و از شاخم چید

شعله آه شدم ، صد افسوس

که لبم باز بر آن لب نرسید

عاقبت بند سفر پایم بست

میروم ، خنده به لب ، خونین دل

میروم از دل من دست بردار

ای امید عبث بی حاصل

تاسيس اولین گروه موسیقی سنتی ایرانی بانوان و انجمن موسيقي بانوان در اردبیل

اولین گروه موسیقی سنتی ایرانی بانوان با نام طرقه زیر نظر واحد موسیقی حوزه هنری استان اردبیل شروع به کار کرد.

این گروه قطعاتی در دستگاه بیات اصفهان انتخاب و با تمرینات سه جلسه در طول هفته خود را برای دومین جشنواره موسیقی آوای زن برتر ایران که برگزار کننده آن حوزه هنری کشور است آماده می‌کنند.
اعضای گروه موسیقی سنتی طرقه که هفت نفر از خانم‌های هنرمند استان هستند، به سرپرستی خانم دادمهر، رهبری می‌شوند.

انجمن موسيقي سنتي بانوان استان اردبيل ايجاد شد

مسوول واحد موسيقي حوزه هنري استان اردبيل از تشكيل اولين انجمن موسيقي سنتي بانوان اين استان خبر داد.

رضا خوش صدا روز پنجشنبه به خبرنگار ايرنا گفت: در اين انجمن هنري هشت نفر از بانوان اردبيلي براي اجرا و ارايه برنامه‌هاي موسيقي سنتي سازماندهي شده‌اند.

وي افزود: زمينه‌هاي فعاليت بانوان هنرمند استان در سازهاي سنتي از جمله سنتور ، تار شيراز ، سه تار ، دف و تنبك است.

وي گفت: اين گروه در اولين مرحله از فعاليت خود قطعاتي در دستگاه بيات اصفهان انتخاب كرده‌اند كه با اين آثار در دومين جشنواره موسيقي آواي زنان برتر ايران شركت خواهند كرد.

بابك   بيات

بابك بيات متولد 1325 تهران است او يكي از اهنگسازان موسيقي فيلم در ايران محسوب ميشود كه در كنار كار موسيقي فيلم به ساخت موسيقي پاپ نيز مشغول بوده و ميباشد اثار موسيقي فيلم او مانند: مرگ يزگرد و اتوبوس و شايد وقتي ديگر و همچنين عروسي خوبا - كشتي انجليكا - شكار و سريال تلويزيوني سلطان و شبان همگي مورد توجه بوده است بابك بيت جوايزي را نيز از فستيوال سينمايي فجر دريافت كرده است . از اثار مورد توجه او در موسيقي پاپ ميتوان به فرياد زير اب با صداي داريوش اقبالي و همچنين اثار بسيار ديگر اشاره كرد.

Artmusic.ir

فريدون   شهبازيان

fereydoun_shahbazian@yahoo.com

موسيقي فيلم  فصل مشترك دو هنر زيبا

انچه ابتدا قصد داريم به ان بپردازيم و مطرح كنيم چند سئوال است كه ابتدا قصد داريم انرا پيش روي شما قرار دهيم تا با دقت نظري بيشتر در اينده به بررسي موسيقي فيلم پرداخته شود . سئوالاتي همچون اينكه ايا موسيقي فيلم يك هنر مستقل و زيباست ؟ ايا تركيب دو هنر متفاوت ميتواند يك هنر سومي را بوجود اورد ؟ اين پديده خيلي جوان نيازمند استاندارد هاي متكامل است وچنين استاندارد هايي به پيش فرضهاي تاريخي نياز دارند براي نزديكتر شدن به هدف ميتوان به سخن طنز اميزي كه الن تورسون در هفتمين كنگره بين المللي موسيقي فلورانس در ماه مي سال 1950بيان كرد اشاره نمود او گفت : انچه يك اهنگساز خوب فيلم نياز دارد يك اهنگساز است ! اين اشاره كنايه اميز بدون شك افرادي را كه بدون داشتن علم موسيقي در اين راه قدم ميگذارند مورد خطاب قرار ميدهد وهمچنين فقر هنر اهنگسازي وساخت موسيقي را مطرح ميكند بروز چنين ديدگاههايي به طور يقيين پيش زمينه هاي زيبايي شناسانه دارد اهنگسازان در صددند هنر موسيقي در كنار فيلم باز هم هنر باقي بماند . ولفگانگ ويليام ميگويد : من تنها يك جوان نوپا در هنر فيلم هستم و بعضي همكاران با سابقه تر من به من اطمينان ميدهند زماني كه تمام تجربيات انها را بدست اورم شور و شوق جوانيم ناپديد خواهد شد انگاه به اهنگسازي فيلم به عنوان يك هنر نگاه نميكنم بلكه انرا يك حرفه ميپندارم من هنوز اعتقاد دارم كه فيلم توانايي دارد كه تمام هنرها را با هم تركيب كند درست مانند انچه كه واگنر هرگز روياي انرا در سر نپرورانده بود بنابر اين ميخواهم به تمام ان اهنگسازان صاحب نام كه در مركز دنياي سينما قرار گرفته اند به اشخاصي چون بكث ، بليز ، والتون و بن جامين بگويم كه انها در خارج ساختن فيلم از قلمرو عادي مسئوليت خطير دارند . ايا انچه را كه ولفگانگ ويليام سالها پيش با شور و هيجان در مورد هنر بودن موسيقي فيلم بيان كرده است ميتوان اثبات كرد ؟ ايا با گذشت يك قرن از عمر سينما ميتوان موسيقي فيلم را يك هنر زيبا به حساب اورد ؟نظريه پردازان سينما و بسياري از اهنگسازان فيلم در اين مورد ديدگاههاي مختلفي دارند . قدرت موسيقي به عنوان يك هنر در كنار فيلم بسيار حادز اهميت است يكبار براي اراستن و زيبا جلوه دادن فيلم و بار ديگر براي نجات فيلم در كنار ان قرار ميگيرد و اين خود حاكي از استقلال و استحكام موسيقي در كنار سينماست و در واقع اين سينماست كه بايد بسيار با احتياط با موسيقي برخورد كند جان ويليامز كه براي فيلمهاي مختلفي موسيقي نوشته است در اين باره ميگويد :گاهي اوقات موسيقي ميتواند سريعتر از تصاوير موضوعي را به ما بگويد موسيقي ميتواند به سرعت حالت را تغيير دهد و برشهاي سريع تصاوير را متحد كند نقاط اوج را دراماتيك تر و صحنه هاي اوج را باشكوهتر كند . بنابراين ويليامز موسيقي را تابعي ميداند از متغيير هاي درون فيلم همين مسئله سبب ميشود كه تفكيك اين دو از يكديگر نه تنها بسيار دشوار بلكه به صورت يك شكل جديد و واحد تصور گردد . از طرفي ديگر ديميتري تيامكين ديدگاه جالبتري را ارائه ميكند ، او ميگويد: موسيقي فيلم نبايد مزاحم باشد و اين نخستين ويژگي هر موسيقي فيلمي است كه خوب ساخته شده باشد ، موسيقي فيلم بسيار هنرمندانه و موثر بايد باشد و با متن و كارگرداني و بازيگران در ارتباط تنگاتنگ قرار گيرد و علاوه بر ان به يكي از اجزاي قصه گويي تبديل شود براي اثبات اين مدعي كافي است موسيقي يك فيلم را بر روي صحنه هاي مشابه در فيلم ديگري قرار دهيد خواهيد ديد كه اين جايگزيني دوامي نخواهد داشت . از ديگر نظريه پردازان موسيقي فيلم ارنست لين گرن درباره جنبه هاي زيبايي شناسانه موسيقي بيلم مينويسد :موسيقي يك فيلم ممكن است بي دليل توجه را به سمت خود جذب كند نه تهنا در لحظاتي كه بسيار خوب است بلكه همچنين در مقاطعي كه يك خط مشخص را دنبال ميكند توجه تماشاگر به سمت ملودي جلب ميشود و نيمه اگاهانه موسيقي را تا به اخر گوش ميدهد ، او ميگويد: بهره گيري از موسيقي هاي معروف به فيلم اسيب ميرساند چرا كه اين نوع موسيقي تصوير خاصي در ذهن مخاطب خود ايجاد ميكنند وبيشتر ياداور خاطرات بيننده از ان قطعه بخصوص موسيقي است تا اينكه تاثير جديدي بر روي او بگذارد چنين مواردي از نظر زيبايي شناسي فيلم را به خطر مياندازد. بخش دوم و پاياني در گفتار گذشته ، بحثي را پيرامون موسيقي فيلم فصل مشترك دو هنر زيبا اغاز كرديم و با نظرات برخي از اهنگسازان در مورد موسيقي فيلم اشنا شديم در اين گفتار نيز عقايد برخي ديگر از موسيقيدانان فيلم را مطرح ميكنيم. لئونارد روزن مارد در كتاب موسيقي براي فيلمهاي سينمايي ديدگاههاي قابل توجهي را ارائه ميكند او ميگويد موسيقي فيلم همه مشخصات موسيقي همچون ملودي ، هارموني ، ريتم و كنترپوان را دارد اما باز هم با موسيقي تفاوت دارد چرا كه ضربانهايي را بر ميانگيزد كه ادبي اند و نه موسيقيايي ، بر خلاف ساير اشكال موسيقيايي دراماتيك چون اپرا اهنگساز نظارتي بر متن ندارد و نميتواند صحنه گرداني يا ميزان سن را هدايت كند او بايد بگونه اي محدود شده بنويسد از نظر من تصنيف موسيقي براي فيلم تلاشي ماورا فيلم است در موسيقي فيلم شما با دو هنر سر و كار داريد كه بسيار شبيه به يكديگرند صدا و تصوير كه هر در زمان حركت ميكنند و هر دو نيازمند حافظه اند تا قابل درك شوند به عنوان مثال ممكن است شنونده حضور تم اصلي ارويكا اثر بتههون را هيجان انگيز بيابد اما اين امر تنها به اين دليل است كه از همان ابتدا انرا به خاطر مياورد اگر ارويكا را به صورت مجموعه اي از وقايع موسيقيايي يا به صورت جدا از هم بشنويد ديگر برايتان هيجان انگيز نخواهد بود . روزن مان ادامه ميدهد : در فيلم هم چنين اتفاقي ميافتد اگر شخصيت داستان سرانجام مورد حمله قرار گيرد برايتان هيجان انگيز است چرا كه اكنون حلقه دوازدهم است و از حلقه پنجم قهرمان فيلم مورد حمله قرار گرفته است اهنگساز فيلم بايد اين نكته را به خاطر داشته باشد كه ما در جامعه اي زندگي ميكنيم كه پس زمينه هاي تصويري بيشتر قالبند و در حقيقت اين مسئله بيولوژيك است در مغز ما فضاي بيشتري به ذخيره تصاوي اختصاص دارد تا به شنوايي . برند اشتاين در كتاب موسيقي براي فيلمهاي سينمايي درباره گرايشش به موسيقي فيلم چنين توضيح ميدهد :در برابر مسئله موسيقيايي قرار گرفتن براي من بسيار هيجان انگيز بود كوشش مينمودم انرا حل كنم و پاسخ ان را سريع بشنوم در گذشته نوشتن يك سمفوني كاري طاقت فرسا و طولاني بود با اين همه مشخص نبود كه ايا اهنگساز انقدر خوش شانس هست كه بتواند اجراي اثر را بشنود يا نه ؟وحتي شايد ديگر اين شانس هيچوقت تكرار نميشد . در زمينه موسيقي فيلم شما ميتوانيد يك قطعه موسيقي بنويسيد و خيلي سريع متوجه شويد كه ايا عمكرد لازم را دارد يا نه ؟ اغلب اهنگسازان به اين مسئله اشاره ميكنند كه موسيقي فيلم محدوديت دارد اما اين واقعيتها واقعا حاد نيستند هر فرم موسيقيايي محدوديتهايي دارد اگر شما اپرا مينويسيد محدوديت شما وسعت صداي انساني است اگر شما ميپذيريد يك فوگ سه قسمتي بنويسيد محدوديت شما قوانين حاكم بر فوگ است . برنشتاين ادامه ميدهد : ايا اين وظيف اهنگساز نيز كه با موضوع همدردي كند و نوعي برخورد را بوجود اورد ؟ اهنگساز بايد از هنر خويش استفاده كند و جنبه هاي احساسي فيلم را بالا ببرد موسيقي ميتواند داستان را به صورت احساسي بيان كند اما فيلم به تنهايي نميتواند اينكار را انجام دهد ، شما به يك تصوير نگاه ميكنيد ،سپس بايد توضيح دهيد مه معناي ان چيست ؟ در صورتي كه به چيزي يا فردي گوش ميدهيد و ان را درك ميكنيد اين يك پديده احساسي است ، موسيقي بخصوص يك پديده احساسي است ، اگر شما تحت تاثير ان قرار بگيريد ديگر نيازي نيست كه معناي انرا جويا شويد . همانطور كه ملاحظه نموديد ديدگاهها و نظرات مختلف و متفاوتي درباره موسيقي فيلم وجود دارند با اين حال همه معتقدند كه موسيقي و سينما به عنوان دو قطب هنري با شخصيتهاي وجودي خود استحكام بياني دارند و در برانگيختن حس زيبايي شناختي مخاطب موفقند براي همه روشن است كه موسيقي و سينما به عنوان دو هنر مستقل از يكديگر يكي با صدها سال عمر و ديگري با يكصد سال عمر حياتي نوين را با يكديگر اغاز كرده اند كه حاصل ان پديده سومي است با نام موسيقي فيلم . اين پديده جديد نه ان قدمت كهن را دارد كه بتواند به تنهايي زندگي كند و نه استقلال ديگري را . وجودش كاملا وابسته است و وجودش به اين دو بستگي دارد ، در صد سالي كه از عمرش ميگذرد براي خود شخصيتي كسب كرده است و شكل و شمايلي خاص براي خود فراهم كرده است با اين وجود به تنهايي نميتواند استحكام هر دو را داشته باشد اكنون پس از سالها تجربه فصل مشتركي است بين دو چهره از هنر در پيوند با يكديگر ... موسيقي فيلم را ميتوان مرز برخورد وتقابل دو هنر دانست ، دو هنر زيبا كه با تكيه بر اين فصل مشترك زيبا تر ميشوند نيمي از شخصيت ان كه از موسيقي منشا ميگيرد ميتواند هميشه شخصيت هنري خود را بروز دهد اما نيمه ديگر ان همواره محتاج حضور فيزيكي است چرا كه بازتاب مكانيكي از واقعيت است . با نقل نظرات موسيقيدانان و بسياري از كارشناسان در اين چند هفته و ذكر قانونمندي ها و عملكردهاي موسيقي فيلم سعي نموديم پاسخ سئوالات خود را كه در ابتداي بحث برشمرده بوديم بيابيم ، سئوالاتي چون ايا موسيقي فيلم يك هنر زيباست ؟ شايد ديدگاه ويليامز در اين باره با اينكه به نظر ميرسد از روي احساس بيان شده است ملموس ترين تعريف را از اين پديده بيان ميكند او ميگويد : من معتقدم كه موسيقي فيلم ميتواند و تا حتي موفق شده كه به يك هنر زيبا بدل شود اما اين هنر در زمينه خود هنري تخصصي و كاربردي است . اين هنر به واقع به واسطه دو هنرمند متجلي ميشود ، اما همانطور كه تولد سينما در ابتدا يك پديده غير منتظره بود اينده ان هم نامشخص است كليد درهاي اينده سينما و موسيقي فيلم در دست فن اوري است ، ايا فن اوري به موسيقي فيلم اجازه خواهد داد كه در كنار سينماي قرن 21 به حيات خود ادامه دهد ؟ به اين پرسش هم مانند بسياري از پرسشهاي ديگر گذشت زمان پاسخ خواهد داد

منبع ArtMusic.ir

نگاهى به موسيقى فيلم يك بوس كوچولو

 علي شيرازي

بهمن فرمان آرا در هر سه ساخته سال هاى اخير خود به موضوع مرگ و زندگى پرداخته است. او در دهه هفتم زندگى اش به سر مى برد و طبيعى است كه تجربه ها و برداشت هاى خود را در باب اين موضوع مهم در آستانه پيرى به تصوير بكشد.

جالب اينكه احمد پژمان، آهنگساز هر سه فيلم مذكور - بوى كافور، عطر ياس، خانه اى روى آب و يك بوس كوچولو - نيز هم نسل كارگردان است.
پژمان سمفونى مرگ را در «يك بوس كوچولو» مطابق تعريف كارگردان از اين پديده رمزآميز نوشته و اجرا كرده است. فرمان آرا در جايى در توضيح نام فيلم گفته بود - نقل به مضمون - كه مرگ شبيه گرفتن يك بوس كوچولو از گونه انسان است. موسيقى اين فيلم نيز دقيقاً چنين ويژگى اى دارد. بدين معنى كه در صحنه هاى داراى موسيقى فيلم، ملودى ها به صورت سايه اى در حاشيه صوتى فيلم به آرامى مى آيند و مى روند و هيچ گاه خود را به فيلم و بيننده تحميل نمى كنند؛ درست مثل مرگ كه معمولاً پيش بينى ناپذير است و بى سروصدا - اما با قطعيت - مى آيد و يك انسان را در اوج آرزومندى و حتى سلامت با خود مى برد!
كارگردان و آهنگساز با توجه به صحنه هاى طولانى و ديالوگ هاى دونفره و چندنفره فيلم و ريتم باوقار آن ولوم موسيقى را روى باند صداى اثر، پايين در نظر گرفته اند - به جز موسيقى تيتراژ پايانى - در حالى كه موسيقى اركسترال است و حجم صداها و سازها در آن كم نيست. اتفاقاً استفاده بجا و نه چندان زياد از موسيقى در صحنه هاى فيلم خيلى در ايجاد فضاى زندگى و دغدغه هاى دوشخصيت اصلى يعنى «شبلى» (جمشيد مشايخى) و «سعدى» (رضا كيانيان) موثر واقع شده است. اين موضوع بيش از پيش روشنگر اهميت استفاده بجا و توأمان از موسيقى و سكوت و حتى ميزان كمى و زيادى ولوم و شدت و ضعف صداى موسيقى در صحنه هاى مختلف فيلم هاى سينمايى است. به قول كيانيان در يكى از صحنه هاى «يك بوس كوچولو»: «سكوت هميشه علامت رضا نيست؛ بعضى وقت ها علامت عقل است!» جالب اينكه در بعضى صحنه ها تماشاگر متوجه شروع موسيقى مى شود؛ اما با فرورفتن در دايره روابط سكانس هاى فيلم، متوجه قطع شدن آن نمى شود. اين ويژگى نيز ما را به ياد آن تعريف قديمى و مشهور مى اندازد: در سينما، بهترين موسيقى فيلم آن است كه در فيلم حضور داشته باشد؛ اما شنيده نشود!
فرشته مرگ در «يك بوس كوچولو» كه به صورت زنى زيبا ظاهر مى شود؛ فارغ از صحنه ها و جلوه هاى بصرى و ديدارى فيلم در موسيقى نيز حضور دارد. آواى بى كلام يك خواننده زن كه لابه لاى ملودى هاى اركستر گنجانده شده گهگاه حضور اين فرشته را در صحنه هاى فيلم به ما يادآورى مى كند؛ مانند موسيقى كوتاه صحنه آغازين يا صحنه اى كه سعدى در اصفهان از درشكه پايين مى آيد و پس از بوسيدن اسب در يك حالت غيرعادى از نظر روحى و روانى بر زمين مى افتد. اين آوا در دو صحنه مرگ متفاوت هردو شخصيت اصلى - سعدى و شبلى - نيز حرف فيلم را به خوبى با تماشاگر در ميان مى گذارد؛ به ويژه به شكل مفصل ترى در صحنه انتهايى فيلم در مورد محمدرضا سعدى.
«يك بوس كوچولو» در استفاده از موسيقى افكتيو نيز حرف هايى براى گفتن دارد. نظير صحنه اى كه در نيمه شب شبلى به سعدى مى گويد: «جاى مردن آدم بايد برازنده او باشد» و سپس صداى اذان صبح را مى شنويم. وقتى فرداى آن روز آن دو به امامزاده طاهر مى رسند نيز صداى اذان ظهر - با كاركردى متفاوت - شنيده مى شود.
در «يك بوس كوچولو» استفاده متفاوتى نيز از ترانه در حال پخش - مثلاً از ضبط صوت موجود در لوكيشن- شده است؛ جايى كه شبلى در را به روى همسايه اش باز مى كند اين ترانه به صورتى گنگ و مبهم شنيده و با بستن در توسط او قطع مى شود. شكلى بسيار متفاوت از آنچه در اين سال ها در سينماى ايران از استفاده هاى اينچنينى از تصنيف و ترانه - از منابعى مانند پخش اتومبيل، راديو، تلويزيون و هر وسيله صوتى تصويرى موجود در صحنه فيلمبردارى - ديده ايم.
هر چند كه در ميان حاشيه هاى صوتى فيلم هيچ گاه دليل استفاده هاى مكرر از زنگ ساعت ديوارى قديمى - كه شبيه صداى ناقوس كليسا است - بر من روشن نشد.

منبع : شرق

زنده یاد غلامحسین بنان

در ارديبهشت ماه سال 1290 خورشيدي در تهران خيابان زرگنده ( قلهك ) ؛ در خانواده يي متعين و صاحب جاه ، به دنيا آمد . پدرش كريم خان بنان الدوله نوري و مادرش دختر شاهزاده محمد تقي ميرزا ركني ( ركن الدوله ) برادر ناصر الدينشاه يا پسر محمد شاه قاجار بود . از شش سالگي بنا به درخواست و توصيه استاد ني داود به خوانندگي و نوازندگي ارگ و پيانو پرداخت و در اين راه از راهنمايي هاي مادرش كه پيانو را بسيار خوب مي نواخت بهره ها گرفت ، اولين استاد او پدرش بود و دومين استاد ، مرحوم ميرزا طاهر ضياء ذاكرين رثايي و سومين استادش مرحوم ناصر سيف بوده اند .

بنان در سال 1321 خوانندگي در راديو را آغاز كرد ، در آن زمان ، شادروان روح اله خالقي مسئوليت موسيقي راد يو را بر عهده داشت ، روزي كه بنان با عبدالعلي وزيري جهت امتحان به راديو مي رود در دفتر روح اله خالقي ، ابوالحسن صبا هم نشسته بوده ، از بنان مي خواهند كه براي ايشان قطعه يي بخواند و او (( در آمد سه گاه )) را آغاز مي كند و صبا هم با ويولون او را همراهي مي كند. هنوز (( در آمد )) تمام نشده بود كه خالقي به صبا مي گويد : (( شما نواختن ويولون را قطع كنيد )) و به بنان اشاره مي كند (( گوشه حصار )) را بخواند و بنان بدون اندك مكثي ، با چنان مهارت و استادي (( در آمد حصار )) را مي خواند و به (( سه گاه )) فرود مي آيد كه روح اله خالقي بي اختيار برخاسته و او را در آغوش گرفته و مي بوسد و آينده وي را در هنر آواز درخشان پيش بيني مي كند .

(( صداي بنان ، بسيار لطيف و شيرين ، زيبا و خوش آهنگ است ، كوتاه مي خواند ولي در همين كوتاهي ، ذوق و هنر بسيار نهفته است ، غلت ها و تحريرهاي او چون رشته مرواريد غلطاني ، به هم پيوسته و مانند آب روان است . من از صداي او مسحور مي شوم ، لذتي بي پايان مي برم كه فوق آن متصور نيست ، تصور نمي كنم خواننده يي به ذوق و لطف و استعداد بنان در قديم داشته باشيم ، و به اين زودي ها هم پيدا كنيم ... بنان در موسيقي ما از گوهر گرانبها هم گرانبها تر است .))

از سال  1321 صداي غلام حسين بنان ، همراه با همكاري عده يي از هنرمندان ديگر از راديو تهران به گوش مردم ايران رسيد و ديري نگذشت كه نام بنان زبانزد همه شد و شيفتگان فراواني در سراسر كشور پيدا كرد . خالقي او را در اركستر انجمن موسيقي شركت داد و با اركستر شماره يك نيز همكاري را شروع كرد و از بدو شروع برنامه هميشه جاويد (( گلهاي جاويدان )) بنا به دعوت استاد ارجمند داود پيرنيا همكاري داشت . بنان در طول فعاليت هنري خود ، حدود 450 آهنگ را اجرا كرد و آنچه كه امتياز مسلم صداي او را پديد مي آورد ، زير و بم ها و تحريرات صداي او است كه مخصوص به خودش مي باشد بنان نه تنها در آواز قديمي و كلاسيك ايران استاد بود ، بلكه در نغمات جديد و مدرن ايران نيز تسلط كامل داشت . تصنيف زيبا و روح پرور (( الهه ناز )) او بهترين معرف اين ادعا مي باشد .

غلامحسين بنان به سال  1315 خورشيدي به سمت بايگان در اداره كل كشاورزي استخدام شد و بعد از چندي به شركت ايران بار كه مركز آن در اهواز بود منتقل گشت . پس از چند سال به معاونت آن اداره منصوب گرديد . در سال 1321 به تهران آمد و بنا به پيشنهاد مرحوم فرخ كه وزير خواربار بود ، به سمت منشي مخصوص وزير به كار پرداخت . بهد از تغيير كابينه ، به اداره كل غله و نان منتقل شد و چندي كفالت اداره دفتر و كارگزيني و مدتي هم مسئوليت تحويل كوپن نان تهران را برعهده داشت . در سال 1332 به پيشنهاد شادروان خالقي به اداره كل هنرهاي زيباي كشور منتقل شد و به استاد آواز هنرستان موسيقي ملي به كار مشغول گرديد و در سال 1334 رئيس شوراي موسيقي راديو شد .غلامحسين بنان از ابتدا در برنامه هاي گلهاي جاويدان و گلهاي رنگارنگ و برگ سبز شركت داشته كه ره آورد اين همكاري ها از اين قرار مي باشد :

گلهاي جاويدان بدون شماره در (( شور ))  ، گلهاي جاويدان بدون شماره در (( سه گاه )) ، گلهاي جاويدان بدون شماره در (( همايون )) با سنتور رضا ورزنده ، گلهاي جاويدان شماره 92 در (( بيات ترك و ابو عطا )) ، گلهاي جاويدان شماره 93 در (( شور )) با ويولون استاد مهدي خالدي ، گلهاي جاويدان شماره 98 در (( ابو عطا )) با تار لطف اله مجد ، گلهاي جاويدان شماره 118 در (( ماهور )) با ويولون استاد علي تجويدي و سنتور رضا ورزنده ، گلهاي جاويدان 118مكرر در (( ابو عطا )) با ويولون استاد مهدي خالدي ، گلهاي جاويدان 124 در (( بيات ترك )) ، گلهاي جاويدان شماره 128 در((شوشتري))،گلهاي جاويدان شماره 129 ، گلهاي جاويدان 130 ، گلهاي جاويدان 131 در (( سه گاه ))، گلهاي جاويدان شماره 132 در (( دشتي )) ، گلهاي جاويدان شماره 136 ، گلهاي جاويدان شماره 137 در (( چهار گاه )) با پيانو استاد مرتضي محجوبي و استاد علي تجويدي ، گلهاي جاويدان شماره 138 ، گلهاي جاويدان شماره 139 در (( سه گاه )) با استاد جليل شهناز ، گلهاي جاويدان شماره 143 در (( شور )) ، گلهاي جاويدان شماره 145 در (( شور )) با سنتور رضا ورزنده ، گلهاي رنگارنگ شماره 103 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 109 در (( سه گاه )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 126 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 134 در (( افشاري )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 136 در (( سه گاه ))، گلهاي رنگارنگ شماره 140 الف در (( افشاري )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 140 ب در (( افشاري ))، گلهاي رنگارنگ شماره ب مكرر ، گلهاي رنگارنگ شماره 149 در (( دشتي )) گلهاي رنگارنگ شماره 171 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 172 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 174 در (( سه گاه )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 176 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 190 در (( سه گاه )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 201 در (( ابو عطا )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 205 در (( افشاري )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 210 در (( بو سيلك )) ، گلهاي رنگارنگ 210 ب مكرر در (( بوسيلك ))، گلهاي رنگارنگ 211 در (( سه گاه )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 228 در (( افشاري )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 330در (( دشتي ))، گلهاي رنگارنگ شماره 232 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 234 در (( دشتي و ماهور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 237 در (( ماهور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 242 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 245 در (( همايون )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 249 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 250 در (( دشتي )) ، گلهاي رنگارنگ بختياري ( محلي ) ، شماره 251 ، گلهاي رنگارنگ شماره 252 در (( همايون )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 254 در (( اصفهان )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 256 در (( شور )) ، گلهاي رنگارنگ شماره 257 در (( ماهور )) گلهاي رنگارنگ شماره 265 در (( اصفهان )) ، برگ سبز شماره 27 در (( سه گاه )) ، برگ سبز شماره 31در (( افشاري )) ، برگ سبز شماره ‌ 46 در (( سه گاه )) ، برگ سبز شماره 63 در (( اصفهان )) ، برگ سبز شماره 83 در (( سه گاه )) ، برگ سبز شماره 107 در (( اصفهان )) ، برگ سبز شماره 145 در (( همايون )) و برنامه هاي متعدد و گوناگون ديگري كه از اين خواننده بزرگ و هنرمند به يادگار مانده است .

برنامه هاي متعدد و گوناگون ديگري كه از اين خواننده بزرگ و هنرمند به يادگار مانده است .

غلامحسين بنان مدتها بود كه به ناراحتي جهاز هاضمه مبتلا شده بود از طرف ديگر حنجره اش نيز آمادگي بيان نياز هاي درونيش را نداشت و به همين دليل اندك اندك از خواندن اجتناب ورزيد و از صحنه هنر كناره كشيد و ديگر حدود بيست سال آخر عمر را تقريبا فعاليت چشم گيري نداشت و روز به روز ناراحتي جهاز هاضمه او را بيشتر رنجور مي كرد و متاسفانه كوشش هاي پزشكان و خاصه مراقبت ها و از خود گذشتگي هاي پري بنان همسر وفادار و مهربانش هم موثر نيفتاد و سرانجام در ساعت 7 بعد از ظهر پنجشنبه هشتم  اسفند ماه 1364   خورشيدي در بيمارستان ايرانمهر قلهك جهان را بدرود گفت . روانش شاد باد .

ابوالقاسم عارف قزويني
1312 – 1259

تصنيف ساز ، شاعر وخواننده در موسيقي سنتي قديم ايران ، باني شكل هنري تصنيف در دوران معاصر .

شاگرد حاج ملا صادق خرّازي قزويني و ساير اساتيد وقت .

تصنيف سازي در دونحله : شخصي وملي ؛

كنسرت در تهران (گراند هتل) وتبريز، به نفع نهضت مشروطه و آزادي خواهان .

آثار مكتوب : ديوان اشعار وخاطرات و تصانيف (به كوشش عبدالرحمن سيف آزاد / سيّد هادي حائري).

اجراهاي برگزيده از تصانيف عارف :  ً اي دست حقّ   ً–  ً گريه نكن  ً و ... (قمرالملوك وزيري و

 مرتضي ني داود /  ًباد بهاري  ً ،  ً افتخار آفاق  ً ( زري و آرشاك)/ روايات عبدالله دوامي .

شاگرد شناخته شده در آواز: رضاقلي ميرزاضلي .

غلامحسين درويش (درويش خان)
1305 – 1251

نوازنده تار وسه تار ، ونواساز در موسيقي سنتي قديم ايران.  

شاگرد ميرزا حسينقلي ( در تار) و ميرزا عبدالله (در سه تار).  

تحصيلات در شعبه موزيك دارالفنون (طبل ، نت خواني وفنون ديگر).  

آثار: بيست و دو قطعه پيش درآمد ، رنگ وتصنيف (مجموعه نتهاي آنها در دسترس نيست).  

مصوّت : سلسله صفحات با سيّد حسن طاهرزاده ، ابوالحسن اقبال آذر ، عبدالله دوامي، باقر خان رامشگر، رضا قلي خان تجريشي (نوروزي) و مشيرهمايون شهردار.  

آثار انتخابي : آهنگها ؛پيش درآمد ماهور ، تصنيف حجاز (بهار دلكش) تصنيف ماهور (زمن نگارم).  

صفحات گرامافون : تكنوازي تار در بيداد همايون .  

آواز وتصنيف حجاز ( با سيّد حسن طاهرزاده).  

شاگردان شناخته شده : مرتضي ني داود، سعيد هرمزي ، ابوالحسن صبا ، ارسلان درگاهي ، عبدالله دادور (قوام السلطان) و ...  نورعلي برومند.

 احمد عبادي
1371 – 1283

شاگرد خواهرانش (مولود وملوك)، وتاحدي برخورداري غيرمستقيم از تعليمات پدرش .

تكنواز سه تار در مجامع مختلف و در راديو تهران .  

آثار : يك صفحه گرامافون (1312) و يك صفحه گرام ،(1350)، تكنوازي و همنوازي ،  آلبوم   ً شيوه هاي نوين كوك سه تار ً.  

آثار انتخابي : شور (با صداي رضاقلي ميرزاظلي)، سه گاه (باصداي بنان): ضبط راديويي ، آوازهاي شور و اصفهان (همراه ويولون مهدي خالدي / انتشار از كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان).

شاگرد شناخته شده : بهنام واداني و مهربانو توفيق .

علينقي وزيري
1358 – 1266

تار نواز ، آهنگساز و باني حركت تجددخواهي در موسيقي معاصر ايران : موسس مدرسه عالي موسيقي و كلوب موزيكال ، سرپرست مدرسه موسيقي دولتي وهنرستان موسيقي واداره موسيقي كشور ، استاد دانشگاه تهران ( درتاريخ هنر وزيبا شناسي).  

تحصيل كرده در كنسرواتورهاي پاريس و برلن ، بهره گرفته غير مستقيم از اساتيد سنتي ايران .

آثار مكتوب : دستور تار وسه تار (دو جلد) ، دستور ويولون (2 ج)، موسيقي نظري (3 بخش) ، در عالم موسيقي وصنعت ( مجموعه خطابه ها) ، سرودهاي مدارس ، زيبا شناسي در هنر وطبيعت ( ترجمه و اقتباس)، تاريخ عمومي هنر و زيبا شناسي ، سردوها از پندهاي سعدي و مجموعه نوشته هاي پراكنده ( به كوشش سيّد عليرضا ميرعلي نقي).  

آثار مصوّت : صفحات گرامافون ، شامل تكنوازيهاي تار ، همنوازيها( با ساز/ اركستر / آواز) از ساخته هاي خود ، همراه كلام حسين گل گلاب و ديگران . بازسازي شده ها توسط اركستر بزرگ راديو تهران ، به رهبري روح الله خالقي و جواد معروفي .

آثار انتخابي : دخترك ژوليده ، ژيمناستيك موزيكال (تكنوازيهاي تار) ، شكايت ني مشتاق وپريشان ، دوست .

شاگردان برگزيده : ابوالحسن صبا ،  روح الله خالقي ، جواد معروفي ، علي محمد خادم ميثاق و حسينعلي ملاح .

ابوالحسن صبا
1336 – 1281

موسيقي دان وموسيقي شناس در زمينه هاي مختلف موسيقي رديف دستگاهي و موسيقي معاصر ايران ، نوازنده سه تار و ويولون (وسازهاي ديگر)، نواساز ، مدرس ، محقق ومؤلف .

شاگرد ميرزا عبدالله ، حاج خان ضرب گير ، علي اكبر شاهي ، درويش خان ، حسين خان هنگ آفرين ، اكبر خان فلوتي ، استاد عباس (سازگر) و ...  علينقي وزيري .  

مدرس موسيقي سنتي قديم ، هنرآموز در هنرستان موسيقي ملي ، تكنواز ويولون در اركسترهاي مختلف (اركستر انجمن موسيقي ملي ، مدرسه عالي موسيقي ،  ً گلهاي  ً راديو و ...) ، پژوهشگر دررديف ، تصانيف قديمي ، آهنگهاي محلي ، سازهاي ملي و فن شناسي اجراي موسيقي .

آثار مكتوب : رديف مجلس براي ويولون (3جلد)، براي سنتور (4جلد)، براي تار و سه تار (1جلد)، آثار خصوصي و نتهاي چاپ نشده (در دست تدوين ، به كوشش ايرج گلشن ابراهيمي).

آثار مصوّت : سلسله صفحات گرامافون با هنرمندان مختلف ، نوارهاي برنامه  ً گلها  ًي راديو .

آثار انتخابي : تكنوازي ويولون در صفحات مدرسه عالي موسيقي ، زنگ شتر ، ابوعطا وحجاز . تكنوازيهاي خصوصي :  ً نوا  ً ،  ً دشتي  ً ، سه گاه  ً ،  ً بيات اصفهان  ً (همراه حسين تهراني ). همنوازيهاي  ً سه گاه  ً (با رضا قلي ميرزا ظلي ) و  ً ساقي نامه اصفهان  ً (با ملكه برومند).

شاگردان برگزيده : علي تجويدي ، حبيب الله بديعي ، رحمت الله بديعي ، مهدي خالدي ، مهدي مفتاح ، امير همايون خرّم و لطف الله مفخم پايان (ويولون)، حسين ملك ، منوچهر جهانبگلو و فرامرز پايور (سنتور)، بهره گرفته ها: حسين تهراني (تمبك)، حسين ملك و ابراهيم قنبري (سازگري)، ملكه برومند ( آواز) و ...  سيّد حسن كسايي.

نورعلي برومند
1355 – 1284

 موسيقي دان و موسيقي شناس ، نوازنده تار وسه تار (وسنتور وتمبك) و مدرّس موسيقي سنتي قديم ايران.  

شاگرد درويش خان ( درتار وسه تار) و اساتيد ديگر درسازهاي مختلف و آواز سنتي .  

گردآورنده رديف ميرزا عبدالله ، به روايت اسماعيل  قهرماني ، رديف آوازي به روايت سيّد حسن طاهرزاده ، شيوه هاي اجراي سنتي مآخوذ از درويش خان ، حبيب سماعي ، حاج خان ضرب گير و اساتيد ديگر : مدرّس در بخش موسيقي دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران و مركز حفظ و اشاعه موسيقي.  

آثار : رديف سازي موسيقي ايران : اجرا بوسيله تار .(نت نويسي از ژ . دورينگ ) نوارهاي خصوصي ( اجراهاي تار – سه تار – تمبك و سنتور- همراه آواز اساتيد مختلف ).

شاگردان برگزيده : مجيد كياني ، ناصر فرهنگ فر ، محمدرضا لطفي ، نورالدين رضوي سروستاني و محمد رضا شجريان .

مرتضي ني داوود
1369 – 1279

نوازنده تار و نواساز . مدرّس موسيقي و مؤسس  ً مدرسه درويش ً .  

آثار : صفحات گرامافون همراه صداي قمرالملوك وزيري و ملوك ضرابي كاشاني (با ويولون موسي ني داوود و پيانوي مرتضي محجوبي).  

به همراه: سلسله نوارهاي رديف هفت دستگاه موسيقي ايران ، ضبط به سال 1348(منتشر نشده است). مكتوب : فهرست اجمالي گوشه ها دردستگاههاي موسيقي ايران .  

  انتخابي : تكنوازيهاي تار ، اجراهاي تصانيف عارف ، ايرج وعشقي (در صفحات گرامافون)، وتصانيف خود او : ً مرغ سحر ً  و  ً آتشي در سينه دارم جاوداني ً  ، باصداي قمرالملوك وزيري .

موسي  ني داود
1372 – 1286

نوازنده كمانچه و ويولون ، شاگرد حسين خان اسمعيل زاده .  

تكنواز وهمنواز ويولون در سلسله صفحات گرامافون ، بهراه مرتضي ني داود قمرالملوك وزيري ، وملوك ضرابي .  

  آثار انتخابي : ابوعطا وحجاز (باملوك ضرابي) ، سه گاه ومخالف (با قمرالملوك وزيري ).  

                    ( از راست : مرتضي محجوبي ، اديب خوانساري وحسين بهزاد)

کنسرت سکوت در گورستان ظهیرالدوله

24 اردیبهشت 1382، ساعت 16:50 گورستان ظهیرالدوله.

کوچه ظهیرالدوله، در خیابان دربند آنقدر عوض شده است که وقتی تاکسی از سر آن

 می گذرد نمی شنا سمش، کمی بالا تر پیاده می شوم و وقتی به داخل کوچه می پیچم

تنها نشان کهنی که می بینم خانه متروکه یک طبقه ای است که با حفاظ آهنی پنجره ها

و دیواری که آجرهایش غبار ایام را بر تن دارند. در کنار آن خانه آپارتمان نوسازی با

دربازکن خودکار پارکینگ در آفتاب می درخشد و صدای آژیر دزدگیر یک اتومبیل در

فضا می پیچد.

از پله های متروک که پائین می روم از پشت شیشه در قدیمی گورستان دو دخترجوان

را می بینم که به سمت در می آیند. در پس زمینه تصویر آنها را در انتهای گذرگاه سنگی

پیرزن همیشگی ظهیرالدوله ایستاده.  انگار در طول این سالها همان طور سنگ شده،

با آن عینک ته استکانی، چارقد سفید و چادر نماز خاکستری اش. دخترها که در را باز

می کنند، می خزم داخل. در را هم پشت سر نمی بندم، شاید یک نفر دیگر هم بتواند وارد

شود!

پیرزن که ورود من را می بیند در انتهای گذرگاه جایگیری می کند. سلام که می کنم به جای

جواب می گوید، تعطیله. می گویم قبرستان که تعطیل نمی شه مادر جون.

انگار که اصلا وجود ندارم. رو می کند به مرد آبی پوش سبیل سیاهی که آن طرف تر ایستاده

و می پرسد ساعت چنده؟ مرد جواب می دهد ساعت دو نیمه! پیرزن می گوید در را ببندید.

می پرسم میشه برم تو؟ جوابم را نمی دهد. سرم را می اندازم پائین و وارد می شوم.

مثل همان روزها توری فلزی کرم رنگی فضای گورستان را از ساختمان قدیمی خانقاه جدا

کرده است. از توری که می گذرم  در انتظار فضای ساکت و وهم آلود آن روزها هستم. ولی

جوانهایی  که دور  مزار  فروغ   حلقه  زده اند،  تمام  تجسمات  رویا گونه ای  را  که  از

 ظهیرالدوله در ذهن داشتم از بین می برند. دختر ها و پسرهایی اکثرا با چهره ها و لباس هایی امروزی روی سنگ گورهای اطراف نشسته اند یا آنها که پز روشنفکری دارند، چهار زانو روی زمین نشسته اند.

از دختر جوانی که روسری آبی اش را پشت سر گره زده در باره جمع می پرسم. می گوید: روزهای پنجشنبه مخصوص دخترها و روزهای جمعه مخصوص پسرها. پسری که کنارش

نشسته می گوید: البته همین طور که می بیند پسرها اگر پول بدهند پنجشنبه ها هم می توانند بیایند.!

پسری می خواند: صدای باد می آید... ای هفت سالگی...

فکر می کنم به 1317 قمری، به روزگاری که علی خان قاجار داماد شاه شهید! ملقب به ظهیرالدوله، انجمن اخوت خانقاهی را در خانه خود را ضلع شرقی میدان فروسی بنا نهاد. بنا به نوشته مهدی مرسلون در کتاب " زندگی نامه رجال و مشاهیر ایران" آشنایی ظهیرالدوله با صفی علیشاه (1303) قمری نقطه عطفی در زندگی او بود. به طوری که به زودی در سلک مریدان وی در آمد و پس از در گذشت صفی علیشاه در 1316 با لقب صفاعلیشاه جانشین او شد. در انجمن اخوت 110 تن از روشنفکران عضویت داشتند و خدمات گرانبهایی برای از بین بردن خرافات و اصول استبداد کردند.

پس از به توپ بستن مجلس در دوران استبداد صغیر، خانه و خانقاه ظهیرالدوله نیز به اتهام همکاری با مشروطه خواهان ویران شد و اثاث آن به غارت رفت.

ظهیرالدوله ملک خود را در نزدیکی امامزاده قاسم شمیران وقف خانقاه و انجمن کرد و مسئولیت اداره آن نیز به انجمن اخوت سپرده شد. او در 1342 هجری قمری در گذشت و پیکرش در همان جایی به خاک سپرده شد که امروز گورستان ظهیرالدوله نام دارد.

پیکر اولین هنرمندی که در این مکان به خاک سپرده شده، مرا به مزار یکی از رندان روزگار می رساند، ایرج میرزا ( مشهور به جلال الممالک ) در سال 1344قمری درگذشت. بنا به درخواست خانواده اش پیکر او را در باغ پشت خانقاه به خاک سپردند و از آن پس باغ  خانقاه انجمن اخوت، محل دفن بزرگان ادب، هنر و سیاست شد.

گشتی در گورستان

به انتهای گورستان می روم، آنجا که خالق" تا بهار دلنشین" و " ای ایران" و نگارنده " سرگذشت موسیقی ایران" زیر سنگ خاکستری گور خود تا همیشه تاریخ خفته است. روح الله خالقی، تولد 1285، وفات 21 آبان 44. اعداد 1 و 3 پیش از 44 افتاده اند. سالهاست که همین طور بوده. گلدان خالی سفیدی که گذر ایام خاکستری اش کرده تائیدی است بر غبار فراموشی که بر گور خالقی نشسته.

آن سوتر مزار مرتضی محجوبی است، پیانویی سنگی با نقشی از کلید سل و بر سنگ مزارش بندی از کاروان بنان:

با ما بودی

بی ما رفتی

چون بوی گل به کجا رفتی

رهی معیری هم اینجاست، در زیر طاقی کاشی های آبی  و سفید:

اینجا شاعری غمناک خفته است

رهی در سینه این خاک خفته است

شعر روی سنگ مزارش را که زمزمه می کنم، صدایم می پیچد در فضای شیشه ای اطراف طاقی که مزار او را از گزند باد و باران حفظ می کند. انگار وضع سراینده " کاروان" بهتر از باقی مشاهیر موسیقی خفته در ظهیرالدوله است. چقدر جای بنان اینجا خالی است!

ظهیرالدوله بانی اولین ارکستر ملی بود و با کمک پدر ابوالحسن صبا و پدررهی معیری در باغ خانقاه کنسرتی ترتیب داد. حالا اینجا بزم خاموش کسانی است که ایران را به نوا و ترانه میهمان کردند: غلامحسین درویش خان، رضا محجوبی نوازنده مشهور ویلون که از فرط عشق به موسیقی " رضا دیوانه" لقب داشت، حسین یاحقی از نخستین نوازندگان ویلون ایرانی، حبیب سماعی نوازنده برجسته سنتور، داریوش رفیعی که نامش با " زهره" گره خورده است. قمرالملوک وزیری نخستین خواننده زن ایرانی در دوران معاصر، مشیر همایون نخستین نگارنده نت برای پیانو در ایران، حسین تهرانی که صدای سرپنجه های طلایی اش بر تنبک هنوز هم  گوش هر شنونده ای را نوازش می کند. و نورعلی خان برومند ردیف دان مشهور که در نواختن تار، سه تار، سنتور، تنبک و ویلون استاد بود.

ظهیرالدوله اما میزبان سیاستمداران نیز هست، مستشارالدوله صادق ( از رجال دوره مشروطه که در تدوین قانون اساسی مشروطه دخالت داشت)، حسن تقی زاده ( از فعالان جنبش مشروطه و اولین رئیس مجلس سنا) و محمد مسعود مدیر روزنامه مرد امروز که در 25 بهمن 1326 به دست یکی از افسران شاخص نظامی حزب توده کشته شد. در 25 بهمن 1330 مراسم سالگرد مسعود  در ظهیرالدوله در حالی برگزار شد که دکتر سید حسین فاطمی وزیر خارجه کابینه مصدق در آغاز سخنرانی در باره مسعود با شلیک گلوله ای غرق در خون بر مزار مسعود افتاد. امروز اما شیشه ای که به سختی می توان عنوان " مرد امروز" را از پس آن خواند. انگار " عزیز مام وطن مسعود، از یادها رفته است.

بر مزار بهار

مزار ملک الشعرای بهار آستان قدس رضوی، محمد تقی بهار، ما بین مزار سعید نفیسی، ادیب و مورخ و دکتر لقمان الدوله ادهم پدر طب نوین ایران قرار دارد. بر سنگ سفید مزارش که هیچ چیزی بر آن نوشته نشده است، تاج گلهای خشک شده نشان از برگزاری مراسم پنجاه و سومین سالگرد بهار دارد.

خانم چهرزاد بهار ( دختر مرحوم بهار) در تایید این امر می گوید: موسسه تحقیقات و علوم انسانی دانشگاه تهران همایش دو روزه ای را در تالار فردوسی دانشگاه تهران برگزار کرد که پایان بخش آن فاتحه خوانی بر مزار بهار بود. او می گوید: مراسم صمیمانه ای بود که شعر خوانی چند نفر از شاگردان پدر و خواندن " مرغ سحر" بخشی از آن بود.

وقتی در باره برخورد متولیان خانقاه با این بزرگداشت از او سوا ل می کنم می گوید: آنها هیچ وقت مشکلی برای ما ایجاد نکرده اند. برای این مراسم هم صندلی های خانقاه را آوردند تا شرکت کنندگان راحت باشند.

وقتی از او درباره انجمن اخوت و تعیین متولیان می پرسم  می گوید: تا آنجا که من می دانم امروز هیچ اثری از این انجمن نیست و آخرین کسی که توسط انجمن به این مقام برگزیده شده، درویش رضا بوده که پس از سیل 1366 تجریش سکته کرده و از دنیا رفته است. پیرزنی  هم که در را به روی بازدید کنندگان باز می کند همسرهمان درویش است که به همراه پسرش از گورستان و خانقاه محافظت می کند. هنوز هم شبهای جمعه و روزهای عید و عزا مراسم خانقاه صفائیه برپاست و متولیان گورستان هم در این مراسم خدمت می کنند.

در کنار فروغ

در کنار مزار فروغ نزدیک دخترکی می نشینم که کتاب تولدی دیگر را در دست دارد. شمعی در باد می سوزد و چراغ گور فروغ است. اما هیچ کس دریچه ای با خود نیاورده است تا فروغ از روزن آن به ازدحام کوچه خوشبخت بنگرد. صدای مردی که همه را دعوت به ترک گورستان می کند، رشته افکارم را پاره می کند. بیرون که می آیم دیگر کسی در گورستان نمانده. به ازدحام کوچه خوشبخت قدم می گذارم و در گورستان پشت سرم بسته می شود.

اینجا بزرگان فرهنگ و هنر خفته اند.

« بنفشه محمودی »

« تهیه شده در انجمن ساربان »

« باران »

استاد ״محمد رضا شجریان״ با ساخت هیچ فیلمی درباره زندگی خویش موافقت نخواهد کرد.

عبدالحسین مختاباد: درعرصه موسیقی سنتی، اراده ای برای تحول وجود نداشته است

همایون شجریان ,فرزند چهره ی شاخص ایران,در 31 اردیبهشت 1354 در تهران در خوانواده ای سرشار از موسیقی چشم به جهان گشود . از کودکی علاقه به موسیقی و ریتم در او نمایان بودتا با تشخیص پدر تزد استاد بی همتای تنبک شادروان ناصر فرهنگفر به فراگیری تکنیک و شناخت ریتم که اساس موسیقی است پرداخت و چند سالی هم نزد جمشید محبی ادامه داد. از ده سالگی در کنار خواهران خود نزد پدر اواز را شروع کردو دورن بلوغ روزانه تکنیک اواز و صدا سازی را به صورت فشرده فرا کرفت.در همان زمان به همرستان موسیقی رفت و کمانچه را به عنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرد و در خارج از هنرستان به ادامه ی فراگیری هن نزد اردشیر کامکار پرداخت . از سال 1370 پدر و گروه اوا را در کنسرتهای امریکا ,اروپا وایران با تنبک همراهی کرد و از 1378 به بعد در صحنه ی کنسرت ها با پدر همخوانی را اغاز نمود. همایون در چندین دوره کنسرتهای خارج از گشور با بزرگان موسیقی ایران به صحنه رفته است. برنامه ی نسیم وصل به اهنگسازی محود جواد ضرابیان , اولین برنامه ای است که همایون به تنهایی خوانندگی انرا به عهده دارد. با ارزوی موفقیت او در راه سخت و طولانی که در پیش روی دارد .

منبع : سایت دل آواز

تولدم روز اول مهر ماه سال یکهزارو سیصد و نوزده خورشیدی در مشهد است در خانواده ای که پدر بزرگم (علی اکبر) صدای بسیار رسایی داشته و به زیبایی آواز می خوانده است.او از مالکین بزرگ مشهد بود و از خواندن در جمع پرهیز داشته ، گاه برای دوستان سرشناسی که به دیدارش می آمده اند می خوانده است. پدرم مهدی از صدای پر طنین و رسا برخوردار بود و در جوانی آواز خواندن را شروع می کند ولی خیلی زود در محیط بسته و سنتی به قرائت قرآن رو آورده و تا آخر عمر بر همان عقیده باقی ماند و آواز را رها کرد و در قرائت قرآن جایگاه خاصی در مشهد پیدا نمود و شاگردان زیادی برای تلاوت قرآن قرآن تربیت کردکه از جمله خود اینجانب است

تمام وقت من از شش سالگی به خواندن قرآن با صدای خوش می گذشت . در دوازده سالگی شهره ی خاص و عام بودم و در مجامع بزرگ مذهبی و یا سیاسی آن موقع تلاوت اول برنامه با من بود.به علت توانایی در تلاوت قرآن با صدای خوش ، چشم و چراغ همه اعضاء و دانش آموزان مدرسه و مردم بودم. در سال چهارم دبیرستان بر خلاف خواسته ام به دانشسرای مقدماتی رفتم و راه معلمی پیش گرفتم و از بیست سالگی به معلمی در دهات خراسان پرداختم . یک سال بعد ازد.اج کردم با دختری که او هم معلم دبستان بود.همسرم خیلی با من همراه بود و با کمک او بر مشکلات مالی یک زندگی بسیار محقر پیروز شدیم

از نوجوانی برای فراگیری گوشه های آوازی به هر دری می زدم و از هر کسی که شمه ای اطلاع داشت سئوال می کردم. به ندرت دسترسی به رادیو پیدا می کردم تا موسیقی دلخواهم را بشنوم آن هم زمانش کوتاه بود و حاصلی نداشت ، تا اینکه در محیط شبانه روزی دانشسرا میسر شد "برنامه گلها" و برنامه "ساز تنها" را بشنوم و تمریناتم را شروع کنم . کمی بعد دبیر موسیقی مان آقای جوان نیز راهنمایی و کمک کردند. بیشترین تمرینات سازنده در دوران معلمی در خارج شهر بود که فراغتی داشتم و اغلب به کوه و صحرا می دم و تکنیک و متد را با سلیقه ی خودم تجربه و تمرین می کردم و صداهای گوناگون و تحریرها و چهچه ها را دستور کار خود قرار داده بودم.دوستم همکلاسیم (ابولحسن کریمی) از ابتدای کار معلمی سنتوری با خود آورده بود که بنوازد ، ترغیب شده مضراب دستم بگیرم و ببینم می شود زد ، بعد دیدم عجب کار مشکلی است تا دمدمه های صبح نشستم و ان قدر تمرین کردم تا توانستم آهنگی را دست و پا شکسته اجرا کنم و از آن به بعد سنتور شد یا غار من.
چندی بعد صدای سنتور جلال اخباری را از رادیو مشهد شنیدم و خوشم امد ، پیدایش کردم و با هم دوست شدیم . سازی می زد و من هم می خواندم و تمرینات آواز با ساز و فراگیری نت و نواختن صحیح سنتور را با ایشان شروع کردم.

همان ابتدای کار مه صدای سنتور مشقی ام بسیار بد بود به فکر افتادم که سنتوری بسازم. کمی نجاری می دانستم با زیر رو رو کردن تمامی کاروانسراها و چوب فروشی ها و با دادن یک انعام 5 توانی الوار پهن از چوب توت بیست ساله را پیدا کردمآن را مطابق اندازه ها بریدم . در ان زمان کسی در مشهد گوشی سنتور نمی فروخت ، مجبور شدم صد عدد میخ نمره شش بخرم و آن ها را با سوهان دستی کوچک کنم. این سنتور که دوازده خرکه بود ساخته شد و من با یک دلبستگی عجیب به این ساز ، تمرینات سنتورم را بیشتر کردم. با اینکه برای اولین بار بود چنین کاری کرده بودم و در مورد پل گذاری سنتور تجربه و اطلاعی نداشتم ولی سنتور صدای دلنشینی داشت. غیر از آن سنتور سنتورهای دیگری ساخته یا در حال ساخت داشتم که کا پل گذاری را برای موزون تر کردن صداها تا به حال ادامه داده ام و خوشبختانه به نتایج قابل توجهی هم رسیده ام . در نظر دارم در آینده کتاب یا جزوه ای درباره ی تجارب کار پل گذاری های گوناگون که روی سنتورها کرده ام همراه با نتایج آن ها منتشر کنم تا در این زمینه کار مفیدی انجام داده باشم

در سالهای بعد از چهل با هنرمندان رادیو خراسان آشنا شده بودم ولی حاضر به ضبط برنامه موسیقی نبودم . در رادیو خراسان گاه اشعار عرفانی و مذهبی و گاهی تلاوت قرآن داشتم.
سال 1345 خوشیدی به اصرار دوستم ابوالحسن کریمی برای شرکت در امتحان شورای موسیقی به اتفاق او به تهران رفتم. راهی برای نام نویسی و شرکت در امتحان پیدا کردیم. در اتاق شورا میز کنفرانس بزرگی بود و حدود 12 تا 13 نفر اعضا شورا نشسته بود ، آقای مشیر همایون شهردار رییس شورا و آقایان حسنعلی ملاح ، علی تجویدی و مختاری و دیگران بودند. گفتند بیات ترک بخوان ! من هم از مایه بلند دو سه بیتی خواندم و در مایه ی بم فرود امدم . ضربی با یک شعر هم به درخواست آقای ملاح خواندم.بعد اقای تجویدی پرسیدند تصنیف هم می خوانی ؟ چون تصنیف خواندن را دوست نداشتم و دون شان آواز خوان می دانستم ، بسیار جدی گفتم ابدا.
جوابی که بعد از یکماه از نتجه امتحان به ما دادند این بود که فعلا رادیو بودجه ندارد که خواننده استخدام کند و فعلا رادیو نیاز به خواننده ندارد

سال بعد به وسیله آقای دکتر شریف نژاد (که معاون رادیو خراسان بود و بسیار به من لطف داشت) قرار گذاشتیم در تابستان که ایشان در تهران هستند من هم به تهران بروم . باایشان شبی به منزل آقای حسین محبی (که اپراتور با سابقه رادیو و برنامه ی گل ها بود) رفتیم و او که دوستی نزدیکی با دکتر داشت فردای آنروز مرا همراه با یک نوار که در " سه گاه " خوانه بودم به اقای داود پیرنیا (مسئول و تهیه کننده ان زمان برنامه گلها ) معرفی کرد که همان معرفی راهگشای ن به رادیو ایران و و برنامه ی گلها که منظور اصلی ام بود گردید.
با سپاس از دلسوزی های ابولحسن کریمی و محبت های دکتر شریف نژاد و یادی خوش از زنده یاد حسین محبی .

منبع : سایت دل آواز

پس از شجریان جامعه در انتظار كنسرت لطفی است.

استاد محمد رضا لطفی، آهنگساز و نوازنده صاحب سبك تار و سه تار پس از سالها دوری از ایران، اواخر هفته گذشته به كشور بازگشت

 سلام به دوستداران موسیقی بخصوص موسیقی اصیل ایرانی .

نبسته ام به کس دل
نبسته کس به من دل
چو تخته پاره بر موج
رها رها رها من

ز من هر آن که او دور
چو دل به سينه نزديک
به من هر آنکه نزديک
از او جدا جدا من

نه چشم دل به سويي
نه باده در سبويي
که تر کنم گلويي
به ياد آشنا من

ستاره ها نهفته
در آسمان ابري
دلم گرفته اي دوست
هواي گريه با من
هواي گريه با من

 این شعرحرف دل من و شاید شما باشد .

 بالا (  روح الله خالقی - ابوالحسن صبا - کلنل وزیری )

وسط ( بنان - حسین تهرانی - جلیل شهناز )

پایین ( اسد الله ملک - محمد رضا لطفی - پرویز مشکاتیان )

بالا ( همایون شجریان - حسین علیزاده - کیهان کلهر )

وسط ( فرامرز پایور - جلال ذوالفنون - تاج اصفهانی و محمد رضا شجریان )

پایین ( مرتضی نی داوود - شهرام ناظری - فرهنگ شریف )

آثاری با صدای بنان،قوامی و محمودی خوانساری پخش می شود

دردوره جدید برنامه موسیقایی "آوای ایرانی" علاوه بر پخش آثاری با صدای بنان،قوامی،ادیب خوانساری و محمودی خوانساری ، از استادانی چون تجویدی،شهناز،کسایی و... یاد خواهد شد.

به گزارش خبرنگار موسیقی "مهر"،در این مجموعه برنامه که به انگیزه آشناکردن مخاطبان با نغمه ها، نواها، دستگاه ها و به طور کلی موسیقی  سنتی ایرانی ساخته شده است، هنرمندان قدیمی عرصه موسیقی ایرانی  که  طی فعالیت خود در این زمینه تاثیر گذار بوده اند،معرفی و درباره ویژگی های هنری و آثار آنها به وسیله کارشناس برنامه صحبت می شود.

محمدرضا جعفری، تهیه کننده و کارگردان مجموعه " آوای ایرانی " درباره  سری جدید این برنامه که به زودی از شبکه چهار پخش می شود به خبرنگارموسیقی مهر گفت: با برنامه ریزی هایی که انجام داده ایم در دور جدید برنامه آوای ایرانی آثار فاخری از موسیقی ردیف دستگاهی ایران با صدای استادان برجسته ای چون بنان،قوامی،ادیب خوانساری و محمودی خوانساری پخش خواهد شد.

همچنین وی از بزرگداشت استادان و پیشکسوتان موسیقی در این برنامه خبرداد و گفت : برخلاف سری قبل در این برنامه ها ما از استادانی که در قید حیات هستند یادخواهیم کرد ودر آغاز به سراغ استادانی چون تجویدی،پایور،کسایی ،جلیل شهنازو..می رویم.

شایان ذکر است که در برنامه های فیلی آوای ایرانی آثاری از تولیدات گذشته رادیو تلویزیون، تحت عنوان گلها و برگ سبز با صدای محمدرضا شجریان همراه با صحبت های کارشناسان بویژه داریوش پیرنیاکان پخش می شد که قرار است نوار و وی سی دی آن از سوی انتشارات سروش به بازار عرضه شود.

ايسنا 
درخواست شجريان از هنرمندان براي برپايي فستيوال هنر

شجريان خواست تا هنرمندان براي‌برپايي فستيوال هنر از امروز تدارك ببينند نمايشگاه خوش‌نويسان معاصر براي حمايت از باغ هنر بم گشايش يافت

محمدرضا شجريان هنرمندان و جامعه هنري را دعوت كرد؛ تا براي برپايي فستيوال هنري در باغ هنر بم از امروز تدارك ببيند. استاد آواز ايران اعلام كرد كه خود قصد دارد كنسرتي در اين باغ ايراني برپا كند. به گزارش خبرنگار بخش هنرهاي تجسمي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، جمعي از خوش‌نويسان انجمن خوشنويسان ايران عصر ديروز - شنبه دهم دي‌ماه - در پاسخ به جلب كمك و حمايت شجريان، با برپايي نمايشگاهي در خانه‌ي هنرمندان ايران و اختصاص عوايد حاصل از فروش ‌٨٤ تابلو از پروژه يادشده حمايت كردند. در مراسم گشايش اين نمايشگاه كه در سالن بتهون خانه‌ي هنرمندان ايران برگزار شد، شجريان در سخناني عنوان كرد كه قصد نداشته‌اند تنها ساختماني بسازند؛ بلكه هدف‌شان ايجاد شرايطي براي حفاظت از پايگاه دو سه هزار ساله باستاني ايران است‎؛ پايگاهي براي هنر، ورزش و مردم. وي گفت: هدف‌مان اين بود كه شهر را با دانشكده هنر، سالن آمفي تئاتر و مجموعه‌ي نگارخانه‌ها و گالري‌ها در كنار ارگ جديد زنده كنيم. به گمان شجريان مي‌توان فستيوال‌هاي هنري را در اين محل راه انداخت و هر سال چند بار هنرجويان و بازديدكننده‌گان را با شيوه‌اي مشاركتي، با هر تواني اعم از قلمي‏، مشاركتي و فكري، به شهر تزريق كرد. او خبر داد كه قرار است بخش آمفي تئاتر رو باز را گسترده‌تر كرده؛ تا هرچه زودتر بتوان پنج‌هزار نفر را گردهم آورد. شجريان هم‌چنين از مذاكره با خانه‌ي هنرمندان ايران و پيش‌نهاد جمعي از صاحب نظران مبني بر اختصاص مكاني براي آتليه‌هاي هنري ياد كرد و افزود: با گسترده كردن بخش آمفي تئاتر، فضايي در بخش زيرين اين مكان تعبيه خواهد شد؛ تا كارهاي دستي هنرمندان، مجسمه و نقاشي عرضه شود. در ادامه اين مراسم، بهار مشيري - يكي از مهندسان پروژه باغ هنر بم - به ارايه گزارش عملكرد دوساله دست‌اندركاران اين باغ كه به گفته وي با الهام از باغ‌هاي ايراني طراحي شده است، پرداخت؛ و اعلام كرد كه اين پروژه تا دو سال آينده به بهره برداري مي‌رسد. با سماع مرد خوشنويس و قطعه بدون تصويري همراه با متني از شجريان اين مراسم به پايان رسيد و حاضران از نمايشگاه خوشنويسي بازديد كردند. اين نمايشگاه با آثاري از خوش‌نويساني چون احمد ميرخاني، واعظ تهراني، اكبر صابونچي، محمدعلي گرجستاني، حسين جعفري‌تبار، يدالله كابلي، مسعود مهدي‌خاني، كامران كوهستاني، محمد ميرزايي، خسرو روشن و... همراه بود. احمد مسجدجامعي يكي از حاضران در اين مراسم بود.

آفتاب
افتخاری، مختاباد و منبری حاجیان موسیقی شدند
شش اثر موسیقایی با ساختار اركستر ملی و اركستر سمفونیك به مناسبت ایام حج در مركز موسیقی و سرود صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تولید شد.

آفتاب
سخنرانی پرویز مشكاتیان در بزرگداشت ایرج بسطامی.

اركستر موسیقی ملی ایران به مناسبت دومین سالگرد حادثه دلخراش زلزله بم ۱۵ دی ماه با سخنرانی مشكاتیان به اجرای برنامه می پردازد

اركستر موسیقی ملی ایران، ۱۵دی ماه طی مراسمی به مناسبت دومین سالگرد حادثه دلخراش بم و گرامی داشت یاد و خاطره هنرمند ارزشمند عرصه موسیقی كشور، ایرج بسطامی، مراسمی ساعت ۳۰/۱۵ در تالار وحدت برگزار می كند. در این مراسم كه با حضور تعداد زیادی از هنرمندان، اندیشمندان، فرهیختگان عرصه فرهنگ و هنر و تنی چند از مسئولان كشور برگزار می شود، پرویز مشكاتیان نیز به ایراد سخن خواهد پرداخت. همچنین در این مراسم گروه موسیقی وزیری به سرپرستی كیوان ساكت قطعاتی را اجرا می كند.

ملک هيچگاه نمي ميرد

آخرين گفتگوي منتشر نشده با زنده ياد استاد اسدالله ملک

فروغ بهمن پور

اين گفتگو به همراه گفتگو با استادان ديگري به زودي در مجموعه اي با عنوان زمزمه هاي ماندگار توسط انتشارات جاويدان منتشر مي شود .  

اشاره :

اين مصاحبه در آخرين روزهاي زندگي هنرمند بزرگ و نوازنده چيره دست ويولون ، اسدالله ملک ، انجام شده است . وي خالق آثار ماندگاري چون گريه ليلي ، غروب کوهستان ، شهرآشوب و ... ميباشد که در حال حاضر بصورت سي دي و کاست در اختيار علاقه مندان قرار گرفته است .